^len 1

1. Ovaa Spogodba se primenuva na slednive lica:

a) site lica {to u~estvuvaat vo postapkite pred sudot vo svojstvo na stranki, nivni zastapnici i sovetnici;

b) svedoci, ve{taci i drugi lica povikani od Sudot i drugi lica pokaneti od Pretsedatelot na Sudot da u~estvuvaat vo postapkite.

2. Za potrebite na ovaa Spogodba, terminot "Sud" gi opfa}a i odborite, sudskite soveti, grupa sudii na Golemiot sudski sovet, Golemiot sudski sovet i sudiite. Terminot "u~estvo vo postapkata" se odnesuva na komunikaciite vo vrska so `alba podnesena protiv dr`ava dogovorna strana na Konvencijata.

3. Dokolku, pri vr{eweto od strana na Komitetot na Ministrite na funkciite od ~len 46 stav 2 od Konvencijata, bilo koe od licata spomenati vo stavot 1 pogore e povikano da se javi pred, ili da podnese pismeni izjavi do Komitetot na Ministrite, odredbite od ovaa Spogodba }e se primenuvaat i na toa lice.

^len 2

1. Licata od stav 1 na ~len 1 od ovaa Spogodba u`ivaat imunitet od sudska postapka vo pogled na usmeni ili pismeni izjavi, dokumenti ili drugi dokazi dadeni pred, odnosno podneseni do Sudot.

2. Imunitetot ne se odnesuva na dostavuvaweto, nadvor od Sudot, na takvite izjavi, dokumenti ili dokazi do Sudot.

^len 3

1. Dogovornite Strani go po~ituvaat pravoto na licata od stav 1 na ~len 1 od ovaa Spogodba slobodno da korespondiraat so Sudot.

2. Vo pogled na licata li{eni od sloboda, ostvaruvaweto na ova pravo osobeno }e podrazbira:

a) nivnata korespondencija da se ispra}a i vra~uva bez nepotrebno zadocnuvawe i bez da se vr{at izmeni;

b) na ovie lica ne mo`at da im se izre~at disciplinski merki od bilo koj vid poradi bilo kakvo soop{tenie upateno po redoven pat do Sudot;

v) ovie lica imaat pravo da se dopi{uvaat i da se sovetuvaat bez prisustvo na drugi lica so advokat koj e ovlasten da gi zastapuva pred sudovite na zemjata vo koja se li{eni od sloboda, a vo vrska so `alba podnesena do Sudot, ili postapka {to rezultirala od takvata `alba.

3. Vo primenata na prethodnite stavovi ne smee da ima me{awe od stana na javnite vlasti, osven ako toa e vo soglasnost so zakon i e neophodno vo edno demokratsko op{testvo vo interes na nacionalnata bezbednost, za otkrivawe i gonewe na krivi~ni dela ili za za{tita na zdravjeto.

^len 4
 

1.a) Dogovornite Strani se obvrzuvaat da ne go popre~uvaat slobodnoto dvi`ewe i patuvawe na licata od stav 1 na ~len 1 od ovaa Spogodba, zaradi prisustvo i vra}awe od postapkite pred Sudot.

b) Nivnoto dvi`ewe i patuvawe mo`e da bide predmet samo na onie ograni~uvawa {to se predvideni so zakon i koi se neophodni vo edno demokratskoto op{testvo vo interes na nacionalnata bezbednost, javnata sigurnost, za odr`uvawe na javniot red, spre~uvawe na krivi~ni dela, za{tita na zdravjeto ili moralot, ili za{tita na pravata i slobodite na drugite.

2. a) Ovie lica, vo zemjite na tranzit ili vo zemjata vo koja se vodi postapkata, ne mo`at da bidat krivi~no goneti, li{eni od sloboda ili podlo`eni na bilo kakvi drugi ograni~uvawa na nivnata li~na sloboda vo pogled na dejstvija ili osudi nastanati pred po~etokot na nivnoto patuvawe.

b) Sekoja dogovorna strana vo momentot na potpi{uvawe, ratifikacija, prifa}awe ili odobruvawe na ovaa Spogodba mo`e da izjavi deka odredbite od ovoj stav nema da se primenuvaat na nejzinite dr`avjani. Vakvata izjava mo`e da se povle~e vo sekoe vreme po pat na oficijalno izvestuvawe upateno do Generalniot sekretar na Sovetot na Evropa.

3. Dogovornite Strani se obvrzuvaat po vra}aweto povtorno da go primat na svojata teritorija sekoe lice koe go zapo~nalo patuvaweto na spomenatata teritorija.

4. Odredbite od stav 1 i 2 na ovoj ~len prestanuvaat da va`at koga zainteresiranoto lice vo period od 15 posledovatelni denovi od denot koga prestanala potrebata za negovo prisustvo pred Sudot, imalo mo`nost da se vrati vo zemjata od koja zapo~nalo negovoto patuvawe.

5. Vo slu~aj na sudir na obvrskite koi za dogovornata strana proizleguvaat od stav 2 na ovoj ~len so onie od Konvencijata na Sovetot na Evropa za ekstradicija ili od dogovor za ekstradicija ili dogovor za me|usebna pravna pomo{ vo krivi~ni raboti sklu~en so drugi dogovorni strani, }e se primenuvaat odredbite od stav 2 na ovoj ~len.

^len 5

1. Imunitetite i olesnuvawata na licata od stav 1 na ~len 1 od ovaa Spogodba im se priznavaat isklu~ivo so cel da im se ovozmo`i sloboda na govorot i potrebnata nezavisnost za vr{ewe na nivnite funkcii, zada~i i obvrski, ili za ostvaruvawe na nivnite prava vo odnos na Sudot.

2. a) Sudot e nadle`en da go odzeme vo celost ili delumno imunitetot predviden vo stav 1 na ~len 2 od ovaa Spogodba; toj ima ne samo pravo, tuku i dol`nost da go odzeme imunitetot vo sekoj slu~aj koga spored negovo mislewe vakviot imunitet bi mo`el da go popre~i tekot na pravdata, a celosnoto ili delumnoto odzemawe ne bi bilo na {teta na celite utvrdeni so stav 1 na ovoj ~len.

b) Sudot mo`e da go odzeme imunitetot po slu`bena dol`nost ili po barawe na bilo koja dogovorna strana ili zainteresirano lice.

v) Odlukite za odzemawe na imunitetot kako i odlukite so koi se odbiva baraweto za odzemawe na imunitetot mora da sodr`at obrazlo`enie za pri~inite.

3. Ako dogovornata strana potvrdi deka odzemaweto na imunitetot predvideno vo stav 1 na ~len 2 od ovaa Spogodba e potrebno za vodewe na postapka za krivi~no delo protiv nacionalnata bezbednost, Sudot }e go odzeme imunitetot vo onoj obem utvrden vo potvrdata.

4. Vo slu~aj na otkrivawe na fakt koj po svojata priroda bi mo`el da ima re{ava~ko vlijanie, a koj vo momenot na donesuvawe na odlukata so koja bilo odbieno baraweto za odzemawe na imunitetot mu bil nepoznat na podnositelot na baraweto, toj mo`e da podnese novo barawe do Sudot.

^len 6

Nitu edna odredba od ovaa Spogodba ne mo`e da se tolkuva na na~in {to bi zna~el ograni~uvawe ili ukinuvawe na obvrskite prezemeni od dogovornata strana spored Konvencijata ili nejzinite protokoli.

^len 7

1. Ovaa Spogodba e otvorena za potpi{uvawe od strana na dr`avite ~lenki na Sovetot na Evropa koi mo`at da ja izrazat svojata soglasnost da bidat obvrzani so nea po pat na:

a) potpi{uvawe bez rezerva vo pogled na ratifikacija, prifa}awe ili odobruvawe; ili

b) potpi{uvawe koe podle`i na ratifikacija, prifa}awe ili odobruvawe, prosledeno so ratifikacija, prifa}awe ili odobruvawe.

2. Instrumentite za ratifikacija, prifa}awe ili odobruvawe se deponiraat kaj Generalniot sekretar na Sovetot na Evropa.

^len 8

1. Ovaa Spogodba stapuva vo sila prviot den od mesecot po istekot na period od eden mesec po datumot na koj deset dr`avi ~lenki na Sovetot na Evropa ja izrazile svojata soglasnost da bidat obvrzani so Spogodbata vo soglasnost so odredbite na ~len 7, ili na datumot na stapuvawe vo sila na Protokolot br. 11 na Konvencijata, bez ogled koj od ovie datumi e podocne`en.

2. Vo odnos na sekoja dr`ava ~lenka koja podocna }e ja izrazi svojata soglasnost da bide obvrzana so nea, ovaa Spogodba }e stapi vo sila prviot den od mesecot po istekot na period od eden mesec po datumot na potpi{uvaweto ili deponirawe na instrumenot za ratifikacija, prifa}awe ili odobruvawe.

^len 9

1. Sekoja dogovorna strana mo`e, vo momentot na deponiraweto na instrumentot za ratifikacija, prifa}awe ili odobruvawe ili bilo koj podocne`en datum, so izjava upatena do Generalniot sekretar na Sovetot na Evropa, da ja pro{iri ovaa Spogodba na bilo koja druga teritorija odnosno teritorii opredeleni so taa izjava, za ~ii me|unarodni odnosi taa e odgovorna ili vo ~ie ime taa e ovlastena da prezema obvrski.

2. Vo odnos na teritorijata odnosno teritoriite opredeleni vo izjavata dadena vo soglasnost so stav 1, ovaa Spogodba stapuva vo sila prviot den od mesecot po istekot na eden mesec po datumot na priemot na izjavata od strana na Generalniot sekretar.

3. Sekoja izjava dadena soglasno stav 1, mo`e vo odnos na teritoriite navedeni vo nea, da bide povle~ena vo soglasnost so postapkata za otka`uvawe propi{ana vo ~len 10 od ovaa Spogodba.

^len 10

1. Ovaa spogodba ostanuva vo sila neograni~eno.

2. Sekoja dogovorna strana mo`e, dokolku e zasegnata, da se otka`e od ovaa Spogodba po pat na oficijalno izvestuvawe upateno do Generalniot sekretar na Sovetot na Evropa.

3. Ova otka`uvawe stapuva vo sila {est meseci po datumot na priemot na izvestuvaweto od strana na Generalniot sekretar na Sovetot na Evropa. Vakvoto otka`uvawe ne gi osloboduva dogovornite Strani od bilo kakva obvrska {to proizlegla od ovaa Spogodba vo odnos na bilo koe lice od stav 1 na ~len 1.

^len 11

Generalniot sekretar na Sovetot na Evropa gi izvestuva dr`avite ~lenki na Sovetot na Evropa za:

a) sekoe potpi{uvawe;

b) sekoe deponirawe na instrument za ratifikacija, prifa}awe ili odobruvawe;

v) sekoj datum na vleguvawe vo sila na ovaa Spogodba vo soglasnost so ~len 8 i 9 od nea;

g) sekoj drug akt, izvestuvawe ili komunikacija vo vrska so ovaa Spogodba;

 

Vo potvrda na toa, dolupotpi{anite, propisno ovlasteni za taa cel ja potpi{aa ovaa Spogodba.

Sostaveno vo Strazbur na 5 mart 1996 godina, na angliski i francuski jazik, od koi i dvata teksta se avtenti~ni, vo eden primerok koj ostanuva vo arhivite na Sovetot na Evropa. Generalniot sekretar na Sovetot na Evropa }e dostavi zavereni kopii na sekoja dr`ava potpisni~ka.

kontakt i sugestii na  webmaster@zic.gov.mk