Poa|aj}i od Ustavot na Republika Makedonija, za da ja ostvarat sudskata vlast kako samostojna i nezavisna, da se odredi obemot i sodr`inata na sudiskite prava i odgovornosti vo vr{eweto na funkcijata i da se pomogne vo formiraweto na li~nosta na sudijata ~lenovite na Zdru`enieto na sudiite vo Republika Makedonija, se obvrzuvaat deka vo svojata rabota }e se rakovodat od:

KODEKSOT NA SUDISKATA ETIKA

KODEKS

1. Kodeksot na sudiskata etika e zbir od najzna~ajnite na~ela od koi se rakovodat sudiite koga ja vr{at sudiskata funkcija, vrz osnova na Ustavot, zakonite i ratifikuvanite me|unarodni dogovori.

ETIKA

2. Na~elata na sudiskata etika imaat svoj osnov vo moralnite pravila na odnesuvawe, kako i vo temelnite vrednosti na ustavniot poredok izrazeni vo:

 - Osnovnite slobodi i prava na ~ovekot i gra|aninot utvrdeni so Ustavot i priznati vo me|unarodnoto pravo;

 - Vladeewe na pravoto;

 - Humanizmot, socijalnata pravda i solidarnosta;

 - Pravna za{tita na sopstvenosta;

 - Sloboda na pazarot i pretpriemni{tvoto.

NEZAVISNOST

3. Sudiite se slobodni i nivna dol`nost e da donesuvaat nepristrasni odluki vrz osnova na svoite procenki na faktite i tolkuvawe na Zakonot. Tie se neograni~eni, nepotpa|aat pod vlijanie, pottiknuvawe, pritisok, zakana ili me{awe direktno ili indekrektno od koja bilo strana, ili poradi koja bila pri~ina.

Vo procesot na odlu~uvawe sudiite se nezavisni vo odnos na svoite kolegi i pretpostaveni. Razlikata vo odnos na stepenot i rangot ne smeat da vlijaat na koj bilo na~in na pravoto sudijata slobodno da ja donese svojata odluka.

CELI I FUNKCII

4. Kodeksot obezbeduva sudiite vo vr{eweto na funkcijata da gi ostvaruvaat celite i funkciite na sudstvoto:

 a) Nepristrasno primenuvawe na pravoto, bez ogled na strankite;

 b) Unapreduvawe vo ramkite na sudskata funkcija, na po~ituvawe na ~ovekovite prava;

 c) Obezbeduvawe na site lu|e da bidat vo sostojba da `iveat sigurno vo soglasnost so Zakonot.

OFORMUVAWE NA LI^NOSTA

5. Pri izborot i vr{eweto na sudiskata funkcija, ne smee da postoi neednakvost vrz osnova na polot, rasata, bojata na ko`ata, nacionalnoto i socijalnoto poteklo, politi~koto i verskoto uveruvawe i op{testvenata polo`ba.

Sudijata se usovr{uva so zapoznavawe na kulturnite vrednosti, gi sledi kulturnite, nau~nite i politi~kite dostigawa i nastani so {to se dograduva kako li~nost, sposobna da gi razbere op{testvenite i li~nite problemi na lu|eto koi gi sre}ava vo vr{eweto na funkcijata.

^UVAWE NA UGLEDOT NA SUDOT

6. Sudijata vo svojata rabota go ~uva ugledot i avtoritetot na sudot, nastojuva ugledot na sudot da go ~uvaat i site ostanati so koi doa|a vo kontakt pri vr{eweto na funkcijata.

 Za ~uvawe na ugledot na sudot sudijata se gri`i i nadvor od sudot so odr`uvawe na visok stepen na li~en, profesionalen i moralen ugled. Za taa cel sudijata se vozdr`uva od sekakvi dejanija i kontakti koi mo`at negativno da se odrazat na negoviot li~en i profesionalen ugled.

ODNOS SPREMA STRANKITE

7. Sudijata mora da neguva korektni odnosi sprema site stranki koi nastapuvaat pred sudot. Pri kontaktite so strankite von rasprava sekoga{ nastojuva da bidat prisutni dvete stranki vo isto vreme, odnosno polnomo{nik, advokat, tu`itel i sli~ni.

Sudiite poka`uvaat dol`no po~ituvawe sprema ~lenovite na Zdru`enieto na pravnicite, sprema stru~nite sorabotnici i pripravnici, javnite obviniteli, pravobraniteli, sudiite porotnici i sprema vrabotenite vo rabotnite zaednici.

DOL@NOST PRI POSTAPUVAWE

PO PREDMETITE

8. Sudijata gi po~ituva procesnite normi i se zalaga za a`urno i efikasno zavr{uvawe na predmetite. Taa cel toj ja postignuva so svoeto li~no anga`irawe, stru~no usovr{uvawe, neodolgovle~uvawe na postapkata i nedozvoluvawe toa da go pravat drugite u~esnici.

Sudijata mora da obezbedi pravedno sudewe i vo celost da gi ispita site navodi {to se odnesuvaat na povreda na pavata na strankite ili svedocite, vklu~uvaj}i gi i navodite koi se odnesuvaat na postapuvaweto.

STRU^NO USOVR[UVAWE

9. So cel za {to posestrano i sovesno vr{ewe na sudiskata funkcija, stru~noto usovr{uvawe e postojano. Za taa cel, sudijata sledi i prou~uva propisi, stru~na literatura, u~estvuva so svoi trudovi i mislewa vo stru~nite spisanija, seminari i tribini. So svoi trudovi i mislewa sudijata postojano go sledi razvojot na ustavno-pravnoto ureduvawe i celosno poznavawe na podra~jeto na koe raboti. Sudijata e svesen deka so stru~no znae koe neprestano go usovr{uva }e mo`e uspe{no da gi zavr{uva zada~ite koi proizleguvaat od vr{eweto na sudiskata funkcija.

Sudiite treba da se informiraat za me|unarodnite konvencii i drugi instrumenti so koi se utvrduvaat normite za ~ovekovite prava i treba da nastojuvaat da gi primenat vo merka vo koja toa e mo`no, vo ramkite na Ustavot i Zakonite.

IMUNITET I PRIVILEGII

10. Sudiite moraat da bidat za{titeni od voznemiruvawa, od vodewe na sporovi od poedinci protiv niv, poradi aktite koi proizleguvaat od vr{eweto na nivnata funkcija i ne mo`at da bidat izvedeni pred sud ili obvineti bez postoewe na odobrenie od nadle`en sudski organ.

Sudiite gi ~uvaat kako profesionalna tajna site podatoci do koi do{le vo vr{eweto na svojata dol`nost, osven onie koi se izneseni na javnite pretresi i raspravi. Od sudiite ne mo`e da se bara da se javat kako svedoci vo vrska so pra{awata {to se odnesuvaat za tie podatoci.

Za vreme na traewe na mandatot sudiite treba da primaat plata, a po prestanok na rabotniot vek penzija.

Platite i penziite na sudiite treba da bidat adekvatni na statusot, dostoinstvoto i odgovornosta na nivnata funkcija i ne mo`at od nikogo i so nikakov akt da bidat namaleni.

Organite na izvr{nata vlast treba vo sekoj moment da obezbedat sigurnost i fizi~ka za{tita na sudiite i nivnite semejstva.

OGRANI^UVAWA SVRZANI SO VR[EWE

NA SUDISKATA FUNKCIJA

11. Sudiite ne mo`at da vr{at von sudiska funkcija so koja se konpromitira nivnata sudiska nezavisnost. Sudiite ne mo`e da davaat sovetodavni mislewa, osven vo slu~aj na postoewe na izri~na, ustavna ili zakonska odredba. Sudiite mora da se vozdr`uvaat od vr{ewe na delovni aktivnosti, osven koga se raboti za nivni li~ni investicii ili poseduvawe na imot. Sudiite ne smeat da se zanimavaat so davawe na pravna pomo{. Sudiite mora da se izzemat koga postojat pri~ini {to ja doveduvaat vo pra{awe nivnata nepristrasnost, kako i koga mo`e da dojde do sudir na interesite {to se nespoivi so vr{eweto na sudiskata funkcija.

SPROVEDUVAWE NA NA^ELATA

OD KODEKSOT

12. ^esna i moralna dol`nost na sudijata e da gi primenuva ovie na~ela, da gi razviva i zbogatuva i preku svoj li~en primer, da upatuva i drugite da gi po~ituvaat i primenuvaat.

ODGOVORNOST ZA POVREDA

NA NA^ELATA

13. Sudijata koj }e gi povredi na~elata na ovoj kodeks ponesuva moralna odgovornost.